วัดวรามาตยภันฑสาราราม(วัดขุนจันทร์)
 

ประวัติ วัดวรามาตยภันฑสาราราม(วัดขุนจันทร์)

พระยามหาอำมาตยาธิบดี(ป้อม อมาตยกุล) เป็นบุตรคนที่2ของหลวงพิพิธสมบัติ(เอม) เป็นบุตรชายคนโต ซึ่งต่อมาได้รับพระราชาทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยามหาอำมาตย์ เกิดเมื่อปีฉลู จ.ศ.1143(พ.ศ.2324) ในปลายรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เมื่อเจริญวัยได้ทำการสมรสกับ น.ส.เย็น บุตรหลวงอุดมสมบัติ(เจ้สัวเหยี่ยว)และครูเล็ก ณ บ้านซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตกเหนือวัดระฆัง จังหวัดธนบุรี

                พระยามหาอำมาตย์ (ป้อม)ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ต่อมาในสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้เป็นแม่ทัพขึ้นไปสมทบกับทัพเจ้าพระยาสุภาวดี ตีทัพเมืองเวียงจันทร์ จนทัพเวียงจันทร์แตก ในปี พ.ศ. 2370 หลังเสร็จศึกสงครามกับเมืองเวียงจันทร์แล้ว จึงได้คิดสร้างวัดขึ้นบนที่ดินสวนในคลองบางหลวง ประมาณปี พ.ศ.2381 ให้ชื่อว่าวัดขุนจันทร์ หน้าวัดหันลงสู่คลองบางหลวง หลังวัดเป็นสวนผลไม้ ซึ่งปัจจุบันคือถนนเทอดไทตัดผ่าน

                พระยามหาอำมาตย์ (ป้อม) กับคุณหญิงเย็นมีบุตรด้วยกัน 8 คน เป็นชั้นที่4 คือ

1. หญิงชื่อพุ่ม

2. ชายชื่อพลับ ภายหลังได้เป็นพระยาธรรมสารนิติวิชิตภักดี

3. ชายชื่อสุ่น ภายหลังได้เป็นพระยาอินทราธิบาล

4. ชายชื่อคล้ายถึงแก่กรรมแต่ยังเยาว์

5. ชายชื่อขลิบ ภายหลังได้เป็นพระยาอุทัยมนตรี ผู้ว่าราชการเมืองปราจีนบุรี

6. ชายชื่อโหมด ภายหลังได้เป็นพระยากษาปนกิจโกศล

7.ชายชื่อตาด ภายหลังได้เป็นพระยาธรรมสารนิติพิพิธภักดี

8. หญิงชื่อวรรณ เป็นท้าวภัณณาสารานุรัต ภายหลังได้เป็นท้าวทรงกันดาล ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

         

เมื่อพระยามหาอำมาตย์ (ป้อม) ถึงอนิจกรรมด้วยวัย 68ปี (พ.ศ.2391) ภายหลังอีกประมาณ 35 ปี วัดขุนจันทร์ได้ทรุดโทรมลงมาก  บุตรคนเล็กรับราชการอยู่ในวังหลวงและพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงตั้งเป็นท้าวภัณทสารฯ มีหน้าที่รับใช้ใกล้ชิดพระยุคลบาทมีความระลึกถึงพระคุณบิดาจึงปฏิสังขรณ์วัดขุนจันทร์ให้ดีขึ้นเป็นลำดับแล้วกราบทูลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขอพระราชทานชื่อวัดและตั้งใจจะถวายให้เป็นวัดหลวง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อใหม่เป็นมงคลโดยใช้ชื่อผู้สร้างและผู้ปฏิสังขรณ์รวมกันเป็นนามวัดใหม่ว่า “วัดวรามาตยภัณฑสาราราม” โดยมีหลักฐานหนังสือพระบรมราชโองการพระราชทานชื่อเมื่อปี พ.ศ.2426 ดังปรากฎอยู่แล้วในหนังสือเล่มนี้ ชาวบ้านเรียกชื่อวัดนี้ว่า “วัดขุนจันทร์” สืบต่อมาจนกระทั่งทุกวันนี้ คุณท้าวภัณฑสารฯ เดิมมีบรรดาศักดิ์เต็มว่า ท้าวภัณฑสารานุวัตร์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 หลังจากที่ได้พระราชทานชื่อวัดยังไม่ปรากฎว่าทรงรับวัดขุนจันทร์เป็นวัดหลวง ท้าวภัณฑสารฯ พ.ศ.2430 จึงได้รับพระราชทานเลื่อนบรรดาศักดิ์ขึ้นเป็นท้าวทรงกันดาล

มีหน้าที่คุ้มการพระคลังมหาสมบัติฝ่ายใน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ท้าวทรงกันดาล (วรรณ) ถึงแก่กรรม ไม่ปรากฏว่ามีท่านหนึ่งท่านใดในสกุลอมาตยกุลได้บูรณะปฏิสังขรณ์วัดนี้ ต่อมาจวบจนถึงสมัยรัชกาลที่ 7 จึงมีผู้ปฏิสังขรณ์ต่อ จะรวมอัฎฐิและอังคารที่เสร็จจากการพระราชทานเพลิงศพแล้ว

ก็นำมาบรรจุที่อุโบสถวัดขุนจันทร์ตราบเท่าทุกวันนี้ ประมาณ พ.ศ.2477

 

คุณจิ้มลิ้ม อมาตยกุล (6) บุตรหลวงเสน่ห์รณฤทธิ์ (เอม-5) ได้ทราบประวัติวัดขุนจันทร์จึงลงเรือข้ามฟากแม่น้ำเจ้าพระยาไปดูวัดเห็นสภาพทรุดโทรมมากจึงนำความขึ้นหารือกับพระเถระผู้ใหญ่ที่คุ้นเคยบางองค์หนึ่งคือพระภิกษุหลออนุสิทธิ์ฯ ซึ่งครั้งนั้นจำพรรษาอยู่ที่วัดตองปู(วัดชนะสงคราม บางลำพู กรุงเทพฯ) คุณจิ้มลิ้ม วีระไวทยะ (อมาตยกุล ชั้น 6) เป็นผู้ริเริ่มในการบูรณะวัดขุนจันทร์ในสมัยรัชกาลที่ 7 “วิหารหลวงพ่อโต” ทรุดโทรมมาก ตอนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 วัดถูกระเบิดลงบริเวณหน้าวัด มีต้นโพธิ์ใหญ่ แรงระเบิดทำให้กำแพงของวิหารพังทลาย อิฐหักเต็มไปหมดสมภารเรียกว่า “พระหลวง” วิหารหลวงพ่อโตเป็นหลังคาจากชั่วคราว หลวงพ่อโตเป็นพระคู่วัดขุนจันทร์มาตั้งแต่แรก ถูกทอดทิ้งไว้กลางแดด กลางฝน ไม่มีหลังคาคลุมจึงจัดสังกะสีทำเป็นหลังคาคลุมไว้โดย คุณวีระ วีระไวทยะและชาวบ้านคนจีนรวมกำลังศรัทธาบูรณะวิหารประมาณปี พ.ศ.2506

                สกุลอมาตยกุลเริ่มทอดกฐินเป็นครั้งแรกได้ประมาณ 1 แสนบาท ปีพ.ศ.2532 มูลนิธิอมาตยกุลและญาติในสกุลอมาตยกุลทอดกฐินได้ประมาณ 1 แสนบาท ปี พ.ศ.2533 คุณบุญวงศ์ อมาตยกุล ประธานมูลนิธิจึงนำความปรึกษาหารือกับคุณวิไล อมาตยกุล (7) ซึ่งรับราชการฝ่ายในเป็นพระอภิบาลสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าฯ และพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าฯ ให้นำความขึ้นกราบบังคมทูลสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยเชิญเสด็จเป็นองค์ประธานถวายผ้าพระกฐิน ในวันเสาร์ที่ 13 ตุลาคม 2533 รวมระยะเวลา150ปีที่ผ่านมาได้มอบที่ดินจำนวนหนึ่งให้สร้างโรงเรียนเทศบาลเป็นอาคาร 2 ชั้น ปัจจุบันเป็นโรงเรียนประถมศึกษา เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมปีที่ 1 ถึงชั้นประถมปีที่ 6 น่าเสียดายรายละเอียดของวัดขุนจันทร์ในช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 6 ได้ขาดหายไป

                เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน ได้พัฒนาก่อสร้างศาสนวัตถุปรับปรุงซ่อมแซมทั้งพระอุโบสถ วิหารลานเจดีย์ ศาลาบำเพ็ญกุศล และอาคารต่างๆที่ชำรุดทรุดโทรมไป โดยอาศัยศรัทธาการบริจาคปัจจัยจากศาสนิกชน

ทั้งชาวไทยและต่างประเทศเพื่อสืบทอดศาสนาต่อไป

 

ที่มา : วัดขุนจันทร์.  (2558).  ประวัติ วัดวรามาตยภันฑสาราราม(วัดขุนจันทร์).  สืบค้นเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน, 2558,  จาก http://www.watkhunchan.com/

  ผู้เขียน [ รสสุคนธ์ ไตรรงค์ ]
  เอกสารไฟล์แนบ